De derde ambachtsschool Scheveningen


Het initiatief voor het ontwerpen van de Derde Ambachtsschool in Scheveningen kwam van de vereniging 'de ambachtsshool te 's-Gravenhage'. Er waren al drie ambachtsscholen maar door de groei van de aantal leerlingen was er een nieuwe dus derde ambachtsschool nodig. De derde ambachtsschool was niet zomaar een project er zijn twee ontwerpen geweest voor het gebouw. Het eerste ontwerp door Bijvoet en Duiker samen maar het tweede ontwerp heeft Duiker alleen gemaakt. Het tweede ontwerp is een variant op het eerste ontwerp dat zeven jaar eerder niet is uitgevoerd in baksteen. 

Plan 1 (baksteen): 

- Materiaalgebruik en vormgeving sluiten aan bij de Haagsche huizen.

- Het gevelmateriaal is baksteen, afgewisseld met sterk horizontaal sprekende
  betonnen banden.

- Een vierkant maatraster van 5,63 voor de lokalen. Drie stramienen vormen de
  lengte en anderhalve stramien de breedte. Hoogte: 4,50 m.

- De kolommen, die de maat van de gang bepalen staan hart op hart 3,15m uit
  elkaar.

- Betonnen balken overspannen 5,63 m.


Plan 2:

- Ontstond gelijk met het ontwerp van de openluchtschool in Amsterdam

- Expressieve constructie

- Grote glasvlakken
- Horizontaal opgebouwde, getrapte gevel

- Een zwarte plint en een witte dunne huid waar de gevel gesloten is.
- Maatraster van 8,10 in het vierkant. Lokaal is twee stramienen lang en een
  stramien breed. Hoogte: 4,00 m.

- De hal is ongeveer 2,70 m, dit is ongeveer een derde van het 8,10 maatsysteem.
  Hierdoor ontstaat er een nieuw vierkant maatsysteem van 2,70 m.

- 
Door de ervaringen met Zonnestraal en de Openluchtschool is hier ook gebruik
  gemaakt van een betonskelet. De basisonderdelen van het skelet zijn standaard
  klaslokalen. 

- Gevel is van spouwmuren. Buitenblad is gestort beton en het binnenblad is
  drijfsteen.

- Puien zijn van staal, maar wordt ook gebruik gemaakt van glazen bouwstenen. 


Planorganisatie is voor beide plannen gelijk. Een gang met aan de rechterzijde een of twee lokalen loodrecht op de gangrichting en lokalen parallel aan de gang. Aan de andere kant van de gang liggen lokalen loodrecht op de gangrichting en ontvangt de gang licht via een binnenhof. In het verlengde van de gang ligt het noordtrappenhuis, bij de entree, aansluitend op de hal, ligt het hoofdtrappenhuis. Op de begane grond bevinden zich aan weerszijde van de entree een fietsenstalling, een garderobe en een conciërge.  

Na het vergelijken zijn beide plannen hetzelfde maar het uiterlijk is heel verschillend. 

Plan 2

Het hoofdvolume staat vrij op het terrein, de muur rond het voorplein en de fietsenstalling volgen de rooilijn. Hierdoor sloten de architecten aan op de vrijstaande negentiende eeuwse bebouwing in de omgeving. Het is geen blok meer maar een samenstelling van volumes met horizontale lijnen en verticale accenten. De betonnen constructie vervangen de bakstenen penanten en lateien. Door de bezuinigingen moest er een deel van het gebouw verloren gaan maar hier was Duiker het niet mee eens. Om door uit allen materialen het maximale te halen, kon de hoeveelheid materiaal geminimaliseerd worden. Door alles de minimaliseren ontstond er een spel van volumes en lichtopeningen, zo ontstonden aangename en heldere ruimten. 

De school is ontworpen voor leerlingen die opgeleid werden tot smeden, instrumentmakers, machinebankwerkers, timmerlieden, schilders en elektriciens. De jongens kwamen binnen via de fietsenstalling en hingen hun jas op in de garderobe. Omdat er strenge toezicht was morgen ze de garderobe niet verlaten totdat de bel ging. Ook waren de gingen loodrecht zonder nissen om alles goed in de gaten te houden. 


Plan 2 is gebaseerd op de uitgangspunten zoals in de Zonnestraal:

- skelet met grote glasvlakken voor lichttoetreding.

- verticale vlakken gesloten door de activiteit achter het gevelvlak.
- stalen ramen, dunne profielen
- de verschillende materialen, texturen en naden worden met behulp van een stuclaag tot een geheel gemaakt. 

De derde ambachtsschool







Horizontale en verticale lijnen
- exterieur 
- interieur





- Isolatie
Betonkolommen op het stramien dragen verjongd uitgevoerde betonnen moerbalken die op hun beurt betonnen kinderbalken dragen. De gehele constructie is aan een stuk gestort, zonder dilataties. Alleen de vloer van de begane grond is later aangebracht. Door deze manier van bouwen ontstonden er grote spanningen in het materiaal die tot aanzienlijke scheurvorming leidden. De betonkwaliteit was goed alleen de dekking van de wapening blijkt achteraf onvoldoende. Loszittende delen van het beton en de pleisterlaag zijn verwijderden de achterliggende waperingsstaven zijn behandeld tegen roest en in sommige gevallen vervangen. Om scheurvorming in de toekomst te voorkomen is de gevel aan de buitenzijde geïsoleerd met een 30mm dikke isolatieplaat. Deze is niet bedoeld om de thermische isolatie te verbeteren maar om de huid te beschermen tegen schadelijke invloeden van temperatuurverschillen. 
- Stalen ramen
De stalen puien waren oorspronkelijk opgebouwd uit een raster van verticale T-stijlen en horizontale lekdorpel profielen. Over de gehele lengte van de gevel liepen de lijnen van de lekdorpelprofielen door. De ranke profielen maakten een zeer lichte pui mogelijk waardoor veel licht in de ruimte naar binnen komt. Doordat er roestvorming optrad kwamen er steeds meer lekdorpelprofielen te vervallen hierdoor was de horizontale belijning verdwenen. 

- Glazen bouwstenen
Naast de ramen zorgden ook glazen bouwstenen voor lichttoetreding. Dit waren tegels van 20x20x4cm. De tegels werden strak tegen de betonbalken geplaats. Er werd onvoldoende rekening gehouden met het doorbuigen van de betonbalken. Hierdoor gingen de tegel snel kapot. Hierdoor verdween de schitterende lichtval in het trappenhuis.
- Nieuwe elementen
In de loop van der tijd zijn er veel elementen toegevoegd die niet bij de beleving van het gebouw horen. De aanbouw linksachter is door zijn grove detaillering en een andere maatvoering een van die elementen. 




Derde ambachtsschool


Duiker hielt zich niet bezig net zoals andere architecten met de esthetische kenmerken maar duiker gaf juist aandacht en energie aan de gezondheid, economie, constructie en functie.


De derde ambachtsschool: 600 ramen van 1 type. Het is niet het belangrijkste dat er 600 dezelfde ramen gemaakt worden, maar een groot aantal van hetzelfde type wil zeggen economie en economie wil zeggen meer geld vrij voor andere zaken.

Duiker gebruik de economie voor het menselijke afwerking ‘De gezondheid’. Hij maakt mooie drinkfonteintjes en behoorlijke porseleinen wasbakken. Andere architecten zouden juist geld steken in het uiterlijk van een gebouw.  

Geen opmerkingen:

Een reactie posten